Birlikte kalıcı yaşam vardır ki

''Hessıd Merené''

Sözün bittiği yerde alt-üst olmak, gözyaşıyla toprak anaya acılar yaşatmaktır. Sözün, kesintisiz eşit paylaşıldığı yerde sağlıklı, mutlu ve birlikte kalıcı yaşam vardır ki bunun da adı Hessıd Merené'den başkası değildir...
Kültür mirasımız Hessıd Merené'nin ilk yazımdan bekleneni verebilmek hiç de sanıldığı gibi kolay olmasa gerek. Haklı olarak önceleri elbette kır gezintileri, tabii ki:

Her coğrafyanın ve yerleşim biriminin iklimi, ekonomisi, sosyolojik seyri, gerçek tarihi, yaşanmış acılardan, yüklü karabulutlardan, kurtuluş sonrası sevincine bürünerek gelinliğini her türlü saldırıya rüzgâra-fırtınalara karşı üzerinden çıkarmamak üzere ''Gece Denizi''nin ışıl ışıl renklerinden cevher taşlı gerdanlığıyla dönme dolaplara binen çocuklara göz kırparak

''HAYDİ! TÜM RENKLER HESSID MERENÊ ETKİNLİK HAFTASINA''

PAZARTESİ:

''İsneyn ıl Celeb'' (Pazartesi Düğün Alayı Günü)

Hessıd Merené açılış günü bir hayli coşkulu eğlenceli, nişanlılar yeni evliler ya da güne denk getirilen düğün alayının dört koldan ya da dört kapıdan kaleye tırmanışının heyecanı kalemizde buluşmamızdan sonra birkaç oyunla yokuşun yorgunluğu atılırdı.

Çocuklara oyuncak üreten ustaların girişlerin ağzında yerlerini alarak satışlara başlardı. Açılışlar tören misali değil de her kültür değerinin geleneklerine uygun bir gün öncesinden hazırlıklı çıkarlardı; gençler konuşur tanışır ya da uzaktan uzağa görücülüğe karar verilir güzel duygular baharı renkli kılardı Hessıd Merené...

SALI:

''Seset-ıL 'Efet'' (Salı Doğal Afetler Günü)

Artık tüm Mardin halklarının ''Itl'o Barra'' (Dışarı çıkma) bahçelere, Kam'or, Zınnar, Sıltan Şéğmusé, Kel'ıd Mara, (Kadın Kulesi) Ravza ve aile bahçelerine ağaç gölgelerine, 'Berk ıL Veli'(Vali Parkı)'na, bahçesine piknik havası girerdi.

Bu seyir zorunlu olmadığı halde insanlarımız coşkuyla farklı mekanlarda soğuk karlı geçen kışların daralmalarından kurtulmanın doğayla bütünleşmenin, sosyalleşmenin derin güzel duygularını sohbet ve anılarına taşırlardı.

Dönemin Halk Evleri, belediyeler doğal afetler hakkında kısa bilgilendirmeler apılarak zaman zaman Cumhuriyet Alanı'nda tatbikat-gösteri yapılırdı. Araçlarıyla İtfaiye ekiplerinin caddemizdeki geçişleri izlenirdi.

ÇARŞAMBA:

''Arba'at-ıL Şecar'' (Ağaç Çarşambası)

Çevreyle ilgili kurumların bir hafta öncesinden halkı bilgilendirme ve uyarılarından sonra dikilecek fidanların sembolik olarak vali, belediye başkanları Mardin eşrafından varsa komşu illerin misafir zevatlarına sunum yapılırdı.

Fidan dikimi için önceden çukurlar hazırlanır önceliği çocuk ve gençlere verilerek kaleyi yeni görenlere yemek yapanların seyrine, gezinti yapılarak mutfak kültürümüz tanıtılırdı.

PERŞEMBE:

''Ğemis ıL Benet'' (Genç kızların/Kadınların Perşembesi)

Genç kızlarımızın kadınların ve komşu misafir gençlerin birlikte dilek ziyaretleriyle başlar. Ziyaret ve dilek yerlerini her inançtaki bireyler belirleyerek baskıya yer vermeden ''Şéğ Ş'ıran, Şéğ Salıh, Şérin Dede, Şéğ Lıbben cami, kilise, havra ve mezarlıklar ziyaret edilirdi ki en ilginç dilek mumlu duvara 'şehfeyé' taşı aşağıdan yukarıya doğru sürterek tutturulmaya çalışılırdı.

Gençler ve yetişkinlerin misafirleriyle birçok oyuna katılırdı. Bu gün için unutulanlarından kızlarımız arasında 'Ğosa, Beş taş', 'Tammé'(yerdeki ince toprağı iki avucundan birinin içine konan boncuğu, bilyeyi bulanın kazandığı, genç erkeklerin 'Şıllé, Tuz, taş gülle, uzun eşek' vb. Genç kızlarımızın mendillerinin içinde getirdikleri 'Ğerc Ibré' (Kaneviçe, mekik, ıkmar, ve oya gibi el emeği göz nuru dediğimiz üretimlerin sergilenip siparişlerin diğer günlere ve özellikle vedalaşılacak birileri için pazar günündeki açık bohçalardan hediyelik eşya satışı yapılırdı.

CUMA:

''Cım'ıt-ıL Heyyet'' (Yılanların Cuması)

Günün pikniğine çıkmadan ''manzara''(Daire) ve avlularındaki başta yılan, akrep, 'sırsır'(hamam böceği) olmak üzere çeşitli haşaretlerle yaptıkları bireysel mücadelenin tek söz verilerek dinlenir, altmış yıl önceki dezenfektelerden bez torbalara bastırılmış 'Şeredin'(sucuk) ateşi sönmemiş külün içine bırakılarak çıkan dumanlarla haşaretlerin evi ve avluyu terk edeceklerine inanılırdı. Bugün için ilaçlamaların günün koşullarına uygun yapılmasının gereği vardır.

Heretkinliğin konusuna göre yaşanan olaylar alınan önlemler anlatılırken günümüzde ekolojiyle ilgili hayvan sevgisi için yeni yeni etkinliklerin arayışına başlamak gerekecek.

Aradan geçen yarım asırlık geleneksel şenlik olarak başlayıp 2015'de Yasaklı Kalemize rağmen nerdeyse festival havasında kutlanırken, halkımızın sevgi ve huzurlu birlikteliğin tadına yeni nesillerimizle bir kez daha hava muhalefetine rağmen Mardin Hessıd Merené'nin gerçek ruhuna bir hayli ulaşıldığının kanısındayım.

CUMARTESİ:

''Sebtıl Izyubé''(Cumartesi Kurtlar Günü)

('')'Ayn Zibé'' (Kurt Çeşmesi) Tam da çeşme başında yeni katılımcılara duymayan ilgi gösterenlere anlatılarak kurtla, koyun-kuzuların çoban ve köpeğiyle beraber aynı çeşmeden su içerken birbirlerine zarar vermediklerindenyola çıkarak insanlar arasındaki barışın önemine değinilerek etkinliğe başlanır; piknik yerlerine dağılarak yardımlaşma ve dayanışmalarda bulunulur.

PAZAR:

''Lehhed Merené:''(Merené Pazarı)

İsteyen yıl boyunca bu etkinli şenlik belki ilerde festivali için evde, dükkanda ya da iş atölyesinde, okulda üretilen ürünün sergilenerek pazarlanması.

Kadim kentin Merené etnliğine getirilen çocuklar için özellikle dikilip saklanan elbiselerin alış-verişi yapılır. Bundan esinlenerek üzerimdeki yazlık ceketimi kışlık ceketiyle değiştirmek istediğimde ''Ser çavémın'' diyerek karşılıklı değiş-tokuşumuz gibi bir dayanışma Merené'si...

Her kültür ve inancın içinde bulunduğu koşulların Hessıd Merené'si doğal olarak da farklıdır.Bu nedenle eğitim düzeyi, geleneksel statü, aile ve çevre baskısı nedeniyle çok değişik farklı tanımlarıyla haklı olarak ''Biz böyle gördük, böylesine yaşadık.'' diyen demeye getiren herkesi saygı ve sevgiyle karşılamamızın gereği vardır.

Hessıd Merené özellikle günlerinin yaşamı ve etkinlik farklılıkları nedeniyle kimine göre ''içi boşaltılmış'' başkalarına göre de ''Dolu dolu benim yaşadığım gördüğüm gibidir.''haklılık yönleri vardır değerli ve zengin kültür mirasımızın ürünü olmuştur Hessıd Merené...

GELECEK YAZIMIZDA

''İÇİ BOŞ TANIMLAMALARIN'' bizlerden hala ne alıp götürdüğünün arayışında olmaya ifade etmeye çalışacağız.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar A.Vahap OMUZLAR - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Mardin Haber Ajansı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Mardin Haber Ajansı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Mardin Haber Ajansı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Mardin Haber Ajansı değil haberi geçen ajanstır.



Anket Hangi belediye başkanı daha başarısız?