Yazı Detayı
17 Şubat 2021 - Çarşamba 13:10
 
Yer altında tarih var Arkeolojik kazılar başlasın
Şehmus Edis
mardinhaber
 
 

 

Mardin Tarih boyunca Sümer, Akad, Babil, Hitit, Asur, Urartu, Roma, Abbasi, Selçuklu ve Osmanlı gibi onlarca medeniyeti bünyesinde barındıran, dar sokakları, taşın oya gibi işlendiği evleri ve tarihi yapılarıyla ziyaretçilerine büyülü bir atmosfer sunuyor.

Farklı din, dil ve kültüre sahip vatandaşların bir arada yaşadığı, tarihte çok sayıda medeniyete ev sahipliği yapan Mardin, son yıllarda turizmde büyük ivme yakaladı. Fakat pandem nedeniyle son bir yıldır Turizm alanında istediğini alamıyor.

Yaklaşık 20 yıl önce kentin UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi'nde yer almasının hedeflenmesiyle, Kültür ve Turizm Bakanlığı öncülüğünde önemli projeler uygulamaya geçirildi. Tarihi Dönüşüm Projesi kapsamında yürütülen çalışmalar sayesinde 2009 yılında yaklaşık 140 beton yapı yıkıldı, 650 iş yerinin cephesi tek tip hale getirilerek, kent modern görünüme kavuşturuldu. Şimdilerde ise Vali Mahmut Demirtaş, kenti beton binalardan kurtarmak için harekete geçti. İlk etapta 240 beton bina yıkılacağının müjdesini vermişti. İnşallah en kısa zamanda bu işe başlanır. Ve tarihi kenti betondan bir an önce arındırılır.

Arkeolojik kazılar başlasın

Mardin’de bulunan Dara harabeleri, Gargeçit boncuk tarlası, Nusaybin cinlerinin mekanı olan Gırnavaz höyüğü ve Mardin kalesindeki arkeolojik kazılar ne yazık ki istenilen düzeyde değildir. Ödenek varsa kazılır yoksa kazılar duruyor. Hal böyle olunca da yer altındaki saklı tarihi gün yüzüne çıkarmakta gecikiyoruz.

Mardin kalesi

Mardin'de Hamdaniler tarafından 10. yüzyılda yapıldığı tahmin edilen Artuklu döneminin en büyük medeniyet eserlerinden biri olan, bin 200 metre yükseklikteki kalenin ören yeri olarak turizme kazandırılması için yapılan kazılar ödenek olmadığı için ilerleme kaydedilmiyor. Daha önce Kalede gerçekleştirilen arkeolojik çalışmalarda 1860 yılından öncesine ait yapıların yanı sıra sikke, savaşlarda kullanılan zırh parçaları, gülle, ok uçları, kap, seramik ve pipo gibi taşınabilir 600'ü aşkın kültür varlığı bulunmuştu. Şehir turizmine önemli katkı sunacak olan tarihi kalenin 40 yıldır kapalı olması kentin turizmine hiçbir katkı sunmuyor. Hala kele turizme açılacak hayalleri ile yaşıyoruz.

Boncuklu tarla

Dargeçit ilçesinde ortaya çıkan boncuklu tarla ise arkelogları ve tarihçileri heyecanlandırdı. Fakat burada da ödene yetersizliği yüzünden kazılar istenildiği gibi geçmiyor. Tarih boyunca Sümer, Akad, Babil, Hitit, Asur, Urartu, Roma, Abbasi, Selçuklu ve Osmanlı'nın da aralarında yer aldığı 25 medeniyete ev sahipliği yapan alanda, Ev tabanlarının altına, dizleri karınlarına çekik ana rahmindeki biçimde yeniden doğuş inancı ile erkek, kadın ve çocuk bireylerin gömüldüğü 69 mezarda 118 bireye ait iskelete ulaşılan kazılarda, 4 steli bulunan ve Neolitik döneme ait 11 bin 300 yıllık olduğu tahmin edilen tapınak gün yüzüne çıkarıldı.

Dara

Bir diğer önemli tarih alanı ise İzmir'deki Efes Antik Kenti'ne benzerliğiyle Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin 'Efes'i olarak bilinen, Doğu Roma İmparatorluğu'nun, sınırını Sasanilere karşı korumak amacıyla kurduğu Mardin'deki Dara Antik Kentidir. Her yıl binlerce kişinin ziyaret ettiği antik kentteki kilise, saray, çarşı, zindan, tophane ve su bendi kalıntıları ilgi çekiyor. Mardin’de, geçmişi 2300 yıllara dayanan bölgenin saklı hazinelerinden biri konumundaki Dara Antik Kenti'nde kazılar sürdükçe, tarihi yapılar ve eserler de bir bir gün yüzüne çıkıyor. Fakat burası da ödenek yetersizliğine takılıyor. Ödeneğe bağlı ancak kazılar yapılıyor.

Gırnavaz höyüğü, Cinler tepesi

Gırnavaz 1991 yılından beri kazı çalışması yapılmıyor. Gırnavaz ören yerinde 1932 yılında başlayıp 1991 yılına kadar sürdürülen Arkeolojik kazı ve araştırmalar sonucunda Gırnavaz'ın MÖ.4000'den M.Ö 7. yüzyıla kadar sürekli olarak yerleşme alanı olduğu ortaya çıkmıştı.

Gırnavaz 7000 yıl boyunca Nusaybin’in yaşamına kesintisiz olarak şahitlik etmiştir.  İkinci antik yerleşim alanı olan ve asıl konu teşkil eden Gırnavaz’ın tarihi ise çok daha sonra, MÖ 4. binde başlıyor. Başka kaynaklarda ise, Nusaybin’de ölen Ebu Navaz bu tepeye gömüldüğü için Kürtçe’de “Navaz’ın Tepesi” anlamına gelen Gırnavaz isminin buraya verildiği aktarılmaktadır. Gılgamış Destanı’nda ölümsüzlüğü arayan kralın bulduğu Dilmun Adası (ki bu mitosu Şahmaran öyküsü, Hz. Süleyman’ın hükmettiği alemler ve daha niceleri burada geçiyor. Kur’an-ı Kerim’in Neml Suresi’nin 17. ayetinde, tüm alemlerin ve canlıların dilini bilen ve onlara hükmeden Hz. Süleyman’dan söz edilirken; “Süleyman’ın, cinlerden, insanlardan ve kuşlardan meydana gelen orduları onun önünde toplandı. Hep birlikte düzenli olarak sevk ediliyorlardı,” denmektedir. Bu alıntıdan hareketle, cinlerin, sosyal hayat ve inanışlar kadar, dinlerde de kendilerine yer bulduklarını söyleyebiliriz. Cinlerin Hz. Muhammed ile karşılaşmaları ise, Kur’an-ı Kerim’de şu şekilde anlatılmaktadır. Bu kadar tarihin bulunduğu Mardin’de yetkililerin bir an önce harekete geçerek arkeolojik kazıların başlatılması gerekir. Yer altında ki saklı tarihin gün yüzüne çıkarılması için Mardin bir 100 yıl daha bekleyecek zamanı yoktur.

 
Etiketler: Yer, altında, tarih, var, Arkeolojik, kazılar, başlasın,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
11 Şubat 2021
Baharın müjdecisidir Cemreler
04 Şubat 2021
Vali bey Mardin için güzel işler yapmak istiyor
28 Ocak 2021
7 bin yıllık şehri 50 yıllık beton binalara tercih ettik
21 Ocak 2021
Gazeteciler üvey evlat mı?
14 Ocak 2021
Yağmur rahmettir, hayattır.
07 Ocak 2021
Mardin’de kuraklık endişesi çiftçiyi tedirgin ediyor
30 Aralık 2020
Vali bey Mardin için güzel şeyler yapıyor
24 Aralık 2020
Mağaralar turizme kazandırılmalı
17 Aralık 2020
Merhameti unuttuk
10 Aralık 2020
Mardin’in şehir dokusuna zarar veriyor
03 Aralık 2020
Corona yüzünden başkasının hakkına girmek
27 Kasım 2020
Hz. Ömer'n adaletini ararken
19 Kasım 2020
Corona ve Temizlik
12 Kasım 2020
Öfke kontrolünü kaybettik
05 Kasım 2020
Şehir Ruhunu kaybediyor
30 Ekim 2020
Biz gidiyoruz, aldanmakta faide yok
20 Ekim 2020
Mardin'de taşın ve inancın kardeşliğini korumalıyız
16 Ekim 2020
İncitmeyelim ki başkası da bizi incitmesin…
09 Ekim 2020
Dindar ve adaletperver idareciler hakkında Hz. Peygamber (asm) neler söylüyor:
01 Ekim 2020
ADALET ve HAK
25 Eylül 2020
Mevsim Sonbahar
18 Eylül 2020
Vali ve Hüsamiye Külliyesi
11 Eylül 2020
Hz. Ömer
04 Eylül 2020
​Adalet ve Tevazu
27 Ağustos 2020
Durum Ciddi Kurallara Uyalım
21 Ağustos 2020
Zenginliğin Peşinde Koşarken İmanımızı Unutuyoruz
14 Ağustos 2020
Kalabalık Sınıflar Nasıl Çözülecek
06 Ağustos 2020
Biz Bu Şehre İhanet Ediyoruz
30 Temmuz 2020
Hoş geldin Kurban
24 Temmuz 2020
Corona Mardin'i Sarıyor
17 Temmuz 2020
Arkadaşına Dost Olmaktır: Vefa
10 Temmuz 2020
Mardin’de corona aldı başını gidiyor
03 Temmuz 2020
Boncuklu Tepe ve Dara’yı ihmal etmeyelim
26 Haziran 2020
Corona’yı takan yok
19 Haziran 2020
Vatandaşın Su Çilesi Bitecek Mi?
11 Haziran 2020
Corona ve su zamları
29 Mayıs 2020
Corona günleri devam ediyor
22 Mayıs 2020
Hüzünlü bir bayram yaşayacağız
14 Mayıs 2020
Bir Ramazan Daha Geçti
08 Mayıs 2020
Yardımı Reklam'a Çevirmeyelim
30 Nisan 2020
Corona bize Sabır’ı öğretiyor
24 Nisan 2020
Hüzünlü bir Ramazan
Haber Yazılımı