Seyfeddin Acat


Vergide ‘’PİŞMANLIK VE İSLAH’’ uygulaması

Mükellefler vergi kanunlarının uygulamasında, bazen hiçbir amaç olmaksızın ve sırf dalgınlıkla yapılan yanlışlığa sebebiyet vermekte ve bu sebep dolayısıyla meydana gelen vergi zıyaı için, ilgili makamlara kendiliğinden dilekçe ile haber vermesi hâlinde iyi niyet sahibi mükelleflerin kasıtlı hareket eden mükellefler gibi vergi cezalarına maruz kalmalarını önlemek amacıyla ‘’Pişmanlık ve Islah’’ kanun uygulaması ihdas edilmiş.


Bu uygulamanın asıl amacı Mükellefin hiç verilmemiş olan vergi beyannamelerinin eksik veya yanlış yapılan vergi beyanından dolayı kendi iradesiyle daha sonradan pişman olması halinde belirli şartlar dâhilinde ceza indirimi veya cezalandırılmaması amaçlanmaktadır.

Uygulamanın diğer amaçlardan biri de hem uyuşmazlıkların idari aşamada çözümlenmesi sonucu yargı aşamasında sürdürülmesi gereken söz konusu uyuşmazlık idari aşamada çözümlenmekte hem de mükellefi vergiye gönüllü uyumu sağlama noktasında büyük öneme sahiptir.

Buna Vergi Usul Kanunun 371 Maddesinde:

Beyana dayanan vergilerde vergi zıyaı cezasını gerektiren fiilleri işleyen mükelleflerle bunların işlenişine iştirak eden diğer kişilerin kanuna aykırı hareketlerini ilgili makamlara kendiliğinden dilekçe ile haber vermesi hâlinde, haklarında aşağıda yazılı kayıt ve şartlarla vergi zıyaı cezası kesilmez.

  • Mükellefin keyfiyeti haber verdiği tarihten önce bir muhbir tarafından her hangi resmi bir makama dilekçe ile veya şifahi beyanı tutanakla tevsik edilmek suretiyle haber verilen husus hakkında ihbarda bulunulmamış olması (Dilekçe veya tutanağın resmi kayıtlara geçirilmiş olması şarttır.).
  • Haber verme dilekçesinin yetkili memurlar tarafından mükellef nezdinde her hangi bir vergi incelemesine başlandığı veya olayın takdir komisyonuna intikal ettirildiği günden evvel (Kaçakçılık suçu teşkil eden fiillerin işlendiğinin tespitinden önce) verilmiş ve resmi kayıtlara geçirilmiş olması.
  • Hiç verilmemiş olan vergi beyannamelerinin mükellefin haber verme dilekçesinin verildiği tarihten başlayarak on beş gün içinde tevdi olunması.
  • Eksik veya yanlış yapılan vergi beyanının mükellefin keyfiyeti haber verme tarihinden başlayarak on beş gün içinde tamamlanması veya düzeltilmesi.
  • Mükellefçe haber verilen ve ödeme süresi geçmiş bulunan vergilerin, ödemenin geciktiği her ay ve kesri için, 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen nispette uygulanacak gecikme zammı oranında bir zamla birlikte haber verme tarihinden başlayarak on beş gün içinde ödenmesi.

Vergi usul kanunda ihdas edilmiş olan  ‘’Pişmanlık ve Islah’’ maddesindeki amaç dalgınlık nedeniyle vergi zıyaına sebebiyet veren iyi niyetli mükelleflerin istemeyerek meydana gelen bir olaydan dolayı cezaya maruz kalmalarını önlemektir. Bu uygulamanın Özellikle ‘’mükelleflerin niyetlilerinin cezalandırılmaması’’ asıl amaç olarak görünse de bence en önemli amacın hem mükelleflerin idare ile doğabilecek uyuşmazlığın ortadan kaldırılması neticesinde mükellefi vergiye gönüllü uyumu sağlamahem de kayıt dışı ile mücadele konusunda büyük bir önem sahiptir.