Haber Detayı
28 Eylül 2020 - Pazartesi 12:52
 
Türkiye’nin İlk Kadın Belediye Başkanı :Zekiye Midyat
Türkiye’nin ilk kadın belediye başkanı olarak tarihe geçen ve adına sinema filmleri çekilen Zekiye Midyat, Mardin için önemli bir sima olarak tarih sayfalarında yerini aldı.
KÜLTÜR Haberi
Türkiye’nin İlk Kadın Belediye Başkanı  :Zekiye Midyat

 

Zekiye Midyat (Xate Hanım)

 

Kadınlara siyasi hayattın kapılarını açan Zekiye Midyat, bir yandan yörenin şartlarıyla mücadele ediyor bir diğer yandan ise Ankara‘nın çarklarıyla yaşamayı, yaşatmayı öğreniyor. Kadının sokağa çıkamadığı, hala yok sayıldığı diyarlarda kendi adından söz ettiriyor, eşinden aldığı bayrağı başarıyla taşıyan örnek bir kadın profilini çizdi.

Midyat'ta o tarihlerde bir bayan belediye başkanı seçilmesi, ilçenin hoşgörü kenti, barış kenti olmasının en büyük etkenlerden bir tanesinin göstergesidir. 1957 yılında o tarihlerde bir kadın bu bölgede dışarı çıkamazken, Midyat'ta insanlar onu belediye başkanı seçti. Demek ki inanlar o kadar hoşgörülü, ilerici, topluma uygun hareket ettiklerini gösteriyor. Demek ki bu Midyat'in kökleşmiş bir tarihinin olduğunun ispatidir. Onun için o gün yasayan insanlar ileri görüşlü demokratik insanlardı.  Zekiye Midyat'in Belediye Başkanı seçilmesinde etkisi ve yetkisi olan insanlara teşekkür etmek azdır.

Bir Kadın Başkanın Bir Annenin Hayat Mücadelesi Günümüz Kadınlara İlham Kaynağı Olur

Süryani, Yezidi, Arap, Türk ve Kürt’ün kültürleri ve yapılarıyla birlikte bir arada yaşadığı topraklara kadın belediye başkanlığı yürüten bir kadın başkanın bir annenin hayat mücadelesi günümüzde kadınlara ilham kaynağı olmasını temenni ediyoruz.

Zekiye Midyat, Mardin‘in önemli ve özellikli ilçesi Midyat’ın ilk ve tek kadın belediye başkanı… Güneydoğu’dan adını bugünlere getirmiş ilk kadın siyasisi böylelikle tarihe adını yazdıran ilk kadın oldu.

26 Ekim 1957 seçimlerinde Demokrat Parti’den (DP) Midyat belediye başkanı olan Nuri Midyat’ın Savur ilçesi yakınlarında geçirdiği trafik kazası sonrası ölümü üzerine toplanıyor belediye meclisi. Ve Midyat’ın eşi Zekiye Midyat’ı başkanlık koltuğuna uygun görüyor.

Sadece 5 ay belediye başkanlığını sürdüren Nuri Midyat’ın 4 eşinden biri Zekiye Hanım. Okuma yazma bilmiyor. Bir yandan belediye başkanlığını yürütürken bir yandan da bu eksiğini gideriyor. Bir yandan yörenin şartlarıyla mücadele ediyor bir diğer yandan ise Ankara‘nın çarklarıyla yaşamayı, yaşatmayı öğreniyor. Kadının sokağa çıkamadığı, hala yok sayıldığı diyarlarda kendi adından söz ettiriyor, eşinden aldığı bayrağı başarıyla taşıyor.

 

 

Zekiye Hanım… Yaklaşık 3 yıl başkanlık yapıyor

 

1957 yılında Mardin’in Midyat ilçesinde belediye başkanı olan Nuri Midyat’ın hayatını kaybetmesinin ardından eşi Zekiye Midyat (Xate) meclis kararıyla belediye başkanı seçildi. Midyatlıların büyük bir bölümü, Xate hanımı hâlâ Türkiye’nin ilk kadın belediye başkanı olarak hatırlamaktadır.

Türkiye'nin İlk Kadın Belediye Başkanı Olarak Tarihe Geçer

 


Tarih’te Türkiye’nin İlk Kadın Başkanları
 

Keşke bu 3 kadın hakkında daha fazla bilgimiz olabilseydi.. 2020 yılında dahi erkek egemen şekilde varlığı sürdüren siyaset ortamında kim bilir o yıllarda neler yaşanıyordu? Keşke onların ağzından dinleyebilseydik.. Yoksa bugüne göre daha mı iyiydi? 31 Mart yerel seçimlerinde karşımıza çıkan eşitsizlik ötesi tablo bu soruyu oldukça anlamlı kılıyor aslında. Zaman geçtikçe bazı şeylerin kendiliğinden ileriye gideceğini düşünenler yanılmaya devam ediyor.

Bazı mücadelelerde ilk olmaktan çok, kaç kişi olduğunuz önemlidir. Eşitlik mücadelesi de tam olarak böyle bir mücadeledir. İlkler güç verir ama sonucu kaç kişi olduğunuz belirler. 3 Nisan 1930 yılından itibaren çıkarılan bir dizi yasa ile önce belediye seçimlerine katılma, muhtar olma ve ihtiyar meclislerine seçilme hakkı kazanan kadınlar, 5 Aralık 1934’te TBMM’de seçme ve seçilme haklarını kazandılar. Fakat güncel rakamlar gösteriyor ki; daha gidilecek çok yol, bir araya gelmesi gereken çok fazla omuz var.

ZEKİYE MİDYAT

Zekiye Midyat ismi belki daha çok hafızalarımıza  yet etmiş olabilir. Çünkü bu ismin hikayesini anlatan bir de film bulunuyor: "Hükümet Kadın"... Kaynaklara göre Zekiye Midyat 1956-1960 yılları arasında Mardin'in Midyat İlçesi'nde belediye başkanı olarak görev yaptı. Zekiye Midyat'ın hikayesi "Türkiye'nin ilk kadın belediye başkanı" üstbaşlığıyla torunu olan Sermiyan Midyat tarafından filme alındı. 

 

 

MÜFİDE İLHAN

Tarihi çok derinlemesine araştırmaya gerek yok. Karşımıza çıkan ilk örnek Müfide İlhan... Yıl 1950. Çok partili hayata geçilmiş, siyaset sahnesine esen Demokrat Parti rüzgarı CHP'yi alaşağı etmişti. Müfide İlhan 1950'nin eylül ayında yapılan seçimlerde Mersin'de belediye meclis üyesi seçilmişti. Diğer meclis üyelerinin desteğiyle de belediye başkanlığı görevine getirildi. Kendisi Atatürkçüydü. 1 yıl sonra yani 1951'de kendi isteğiyle görevi bıraktı.

SADİYE HANIM

"Türkiye'nin ilk kadın belediye başkanı" olarak tanıtılan bir diğer isim ise Sadiye Hanım. Bazı kaynaklara göre Sadiye hanım, 1930 yılında Artvin Yusufeli’nin Kılıçkaya Belediyesi’ne Belediye Başkanı seçilerek, “Türkiye’nin İlk Kadın Belediye Başkanı” oldu ve iki yıl bu görevi yürüttü. Sadiye hanım, 1930 yılında çıkarılan belediyeler yasasında değişiklik nedeniyle girdiği seçimden zaferle ayrıldı. Yine aynı yıl teyzesinin kızı olan Mediha hanımın da Türkiye’nin ilk kadın belediye meclis üyesi olduğu iddia ediliyor. Kaynak 1: Biyografi

LEYLA ATAKAN

Son olarak ise Leyla Atakan'ın da "Türkiye'nin ilk kadın belediye başkanı" olduğu iddia edilmekte. Leyla Atakan bu kent için çok önemli ve değerli bir isim. 2 Haziran 1968'deki yerel seçimlerde İzmit belediye başkanı seçilmesi, Türkiye'de önemli bir olay olarak değerlendirilmiştir. Atatürk devrimlerinin ve kadın haklarının somutlaşan örneği olarak algılanmıştır. "Türkiye'nin ilk kadın belediye başkanı" olarak bilinen Leyla Atakan, belediye başkanlığı görevinde üretken ve halkçı belediyecilik anlayışının filizlenmesini sağlamıştır. Sonuç olarak "Türkiye'nin ilk kadın belediye başkanı kim" diye bir soru sorduğumuzda gördüğünüz gibi sağlıklı cevaplar pek alamıyoruz. "Kocaeli'nin ilk kadın belediye başkan kim" dersek elbette ki cevabı bellidir. Ancak "Türkiye'nin ilk kadın belediye başkanı kim" sorusunun farklı kentlerde farklı cevapları mevcut.

Kaynak: Editör:
Etiketler: Türkiye’nin, İlk, Kadın, Belediye, Başkanı, , :Zekiye, Midyat,
Diğer Fotoğraflar
Diğer fotoğrafları büyük görüntülemek için üzerini tıklayın.
Türkiye’nin İlk Kadın Belediye Başkanı  :Zekiye Midyat
Yorumlar
Haber Yazılımı