Haber Detayı
17 Kasım 2020 - Salı 13:45
 
Mardin’in son Semercileri
Mardin´de kalan son iki semerci ustalarından biri olan Aydın İldoğan, yıllardır halk arasında bitme noktasına gelen mesleğin son günlerini yaşadığını söyledi.
kültür Haberi
Mardin’in son Semercileri

Yıllardan beri el işi yapılarak günümüze kadar gelen meslekler birer birer tarihe karışıyor. Teknolojinin ilerlemesiyle birlikte makinelerin çıkması el işiyle yapılan meslekleri yok ediyor. Mardin´de halk arasında semerci olarak bilinen ancak asıl adı ´palancılık´ olan mesleği yapan 2 usta kaldı. Son iki semerciden biri olan 53 yaşındaki Aydın İldoğan, 8 yaşından itibaren bu işe başladığını ve 45 yılını burada geçirdiğini belirterek, geçmişten gelen baba mesleğini devam ettirdiğini söyledi.

Yıllardır halk arasında ´semerci´ olarak bilinen; ama mesleğinin asıl adının ´palancılık´ olduğunu vurgulayan İldoğan, "Bizim burada semer diye biliniyor ama asıl ismi semer değil palandır. Aslında daha öncelerden semerlerde tahta iskele kullanılırdı, palanlarda tahta kullanılmıyor. Keçe kilim ve kamıştan içini dolduruyoruz. At için ayrı eşek için ayrı palan yapılıyor. İki kişi bu işi yapıyoruz. Pazar günlerini çıkarırsak eşek için günde bir tane, at için 2 günde bir tane yapıyoruz. Çırak da yetiştiremiyoruz. Gelse yetiştiririz ama ağır bir meslek olduğu için kimse de çocuğunu göndermiyor. Güç isteyen bir meslek. Daha önceyle şimdiyi kıyaslayamayız. Çünkü eskiden 30 yıl önce bu dükkanda 6 kişi çalışıyordu. Çıraklar da vardı yemek getir götür işlerine bakmak için şimdi tek kaldık yaptığımızı satıyoruz. Daha fazla talep olursa yapamayız. Merkez dışına gönderemiyoruz. Kendi yağımızda kavruluyoruz? dedi.

 

Mardin´de kendi eşeğiyle hamallık yapan ve palanlarını son 2 palan ustasına getirdiğini söyleyen Sıraç Aydemir, "Mardinliyim hamallık yapıyorum. Semerimiz bittiği zaman gelip ustanın yanında yaptırıyoruz. Eski ustalar ya yaşlandı ya vefat etti. Eskiler hep gitti ya da terk etti. Sadece iki kişi kalmış burada iş de fazla kalmamış hamallıkta işi olmadığı için de evde duruyoruz? diye konuştu.

 

 

 

Bir zamanların gözde mesleklerinden biri olarak kabul edilen, şimdilerde ise yok olmaya yüz tutmuş semercilik, Mardin merkezde sadece 2  usta tarafından devam ettiriliyor.

Eskiden daha çok yük taşımacılığında kullanılan eşek ve katırların yerini traktör, sepetli motosiklet ve pikap gibi araçların almasıyla semercilik mesleği yok olmaya yüz tuttu. Eşek ve katırların sırtına takılan semerler artık geçmiş zamanlardaki gibi fazla üretilmiyor.

 

Mardin çeyrek asırdır semer üretimi yapan Hıdır Çicek  (47), bu mesleğin son dönemlerini yaşadığını ve gelecekte semerciliğin unutulacağını söyledi.

 

önceleri günde 30 semer sattığını ancak şimdilerde ise yılda 10-15  semeri geçmediğini anlatan Çicek,”  "Bu iş eskiye oranla yüzde 99 ölmüş. Eskiden burada bu mesleği yapan 10-15 dükkân vardı. Şu anda ben tek kalmışım. Gün vardı 30 tane semer satıyordum. Şimdi ise yılda ancak 10-15 semeri geçmiyor. Sabahları işime geldiğimde iş yerimin önünde köylüler vardı. Şimdi ise arabaların dağlara kadar gitmesi nedeniyle kimse at ve eşek ile ulaşım sağlamıyor." dedi.

 

"İlerleme olmadığı için bu işin fabrikasyonu geliştirilmedi"

Ailesini, ürettiği semerleri satarak geçindirmeye çalıştığını dile getiren Çicek,, sözlerini şöyle sürdürdü: "Mardin de semerci olarak sadece ben ve yan komşum kaldık. Koca şehirde  iki tane semerci ustası kaldı.  Eskiden 15 e yakın semerci vardı. . Bu işin fabrikasyonu yok. Bu işte ilerleme olmadığından dolayı fabrikasyonu geliştirilmedi. Önceden bir semer alan köylü atı, eşeği ulaşım ve taşımacılıkta çok kullandığı için yeni semer alırdı. Şimdi ise bir semeri alan kişi 10 yıl semeri yenilemiyor çünkü odun ve yük yok. Artık motorlu araçlar kullanılıyor."

 

 

Semerin kamış ve keçeden yapıldığını ifade eden Çiceki, eski kazancını elde edemediğine değinerek, "Kamışı Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesinden, keçeyi ise Şanlıurfa'dan getiriyoruz. Bir eşek semerinin maliyeti 100 liradır ve biz bunu 130 ile 150 lira arası satıyoruz. O da haftada bir ya da iki haftada bir satıyoruz. Bazen de 45 gün hiç satış yapamıyorum.." ifadelerini kullandı.

 

"Başka imkânım olsa bu mesleği bırakırım"

 

Eskiden Mardin’nin 10 ilçesinden gelen köylüler semerlerini  burada yapıyordu. "Başka bir imkânım olsa bu mesleği bırakırım. Bu sanat ölmüş. Yazın tek tük iş oluyor. Bu meslek bizden sonra kaybolur. Eğer devlet tarafından destek verilirse bu meslek devam eder. Gerekirse 2-3 eleman da çalıştırırız. Burada oturuyorum, herkes 'Akşama kadar oturuyor.' diyor. Burada oturma hastalıktır. Bu, dünyanın en zor mesleğidir. Akşam eve gittiğim zaman kollarım ağrıyor. Ayrıca bu işin tozu çok ve zararlı." şeklinde konuştu.

Kaynak: Editör:
Etiketler: Mardin’in, son, Semercileri,
Diğer Fotoğraflar
Diğer fotoğrafları büyük görüntülemek için üzerini tıklayın.
Mardin’in son Semercileri
Mardin’in son Semercileri
Mardin’in son Semercileri
Yorumlar
Haber Yazılımı